Dzieje ewolucji: Bicellum i narodziny zwierząt

Zapewne wielu z was słyszało o ostatnim głośnym odkryciu w paleontologii, czyli o pierwszym około-zwierzęcym wielokomórkowcu Bicellum brasieri.
Jest to organizm wielokomórkowy blisko spokrewniony ze zwierzętami, liczący 1 miliard lat, co czyni go najwcześniejszym znanym wielokomórkowcem ze spokrewnionej z nami linii ewolucyjnej, starszym o ok. 400 mln lat względem fauny ediakarańskiej. Dodatkowo nie pochodzi on ze środowiska morskiego, lecz ze słodkowodnego jeziora, co według badaczy sugeruje, że ewolucja prowadząca do zwierząt mogła w jakimś stopniu rozgrywać się w takim właśnie środowisku. Jest to odkrycie unaoczniające nam proces ewolucji zmierzający ku narodzinom zwierząt.

Czytaj dalej „Dzieje ewolucji: Bicellum i narodziny zwierząt”

Mózg ośmiornic, tak jak ludzki, wchodzi w dwie fazy snu. Mimo że wyewoluował zupełnie inaczej

Bardzo ciekawe odkrycie dotyczące mózgu ośmiornic. Jak wiadomo, ośmiornice to zwierzęta wykazujące sporą inteligencję i złożone zachowania poznawcze. Jednakże ich wyjątkowość polega na tym, że budowa ich mózgu nie ma nic wspólnego z tym samym organem u innych wyżej rozwiniętych zwierząt. Mózg ludzki dzieli do pewnego stopnia wspólność ewolucyjną z całą linią ssaków, a także ptaków, gadów, cofając się aż do płazów i ryb. Mózg bowiem w linii kręgowców powstał raz, co w dużym stopniu uwarunkowało jego ewolucję, potem jedynie rozdzielając się ewolucyjnie na różne odnogi. Możemy się zatem spodziewać wspólnych obszarów dzielonych z tymi zwierzętami, a w związku z tym podobnymi niektórymi uwarunkowaniami psychicznymi i zachowaniem. Oczywiście im dalej cofamy się ku zwierzętom oddzielonym od nas wcześniej, tym więcej pojawia się odmienności ze względu na dłuższy czas rozdzielnej ewolucji. Wszyscy mamy jednak pewien stopień wspólności. Mięczaki natomiast samodzielnie wypracowały duży organ mózgu od podstaw, bez powiązania z linią kręgowców.

Czytaj dalej „Mózg ośmiornic, tak jak ludzki, wchodzi w dwie fazy snu. Mimo że wyewoluował zupełnie inaczej”

Pioruny a powstanie życia na Ziemi

Do zainicjowania życia takiego jak na Ziemi niezbędny jest fosfor, który odgrywa kluczowe role w procesach biologicznych. Na wczesnej Ziemi pierwiastek ten był jednak związany w minerałach, które nie rozpuszczają się w wodzie, a co zatem idzie, pierwiastek w takiej postaci nie mógł być wykorzystany do tworzenia wczesnego życia.
Naukowcy wysunęli wniosek, że fosfor wykorzystany przez wczesne organizmy pochodził z minerału nazywanego schreibersytem, ten bowiem jest rozpuszczalny w H2O.

Czytaj dalej „Pioruny a powstanie życia na Ziemi”

Fauna ediakarańska a ludzie

Znów ciekawy artykuł ze strony Dziennika Naukowego.
Tytuł podlinkowanego artykułu jest trochę na wyrost. Chodzi po prostu o to, że to, co funkcjonuje dzisiaj, miało swoje podłoże genetyczne już w faunie ediakarańskiej, czyli faunie sprzed tzw. eksplozji kambryjskiej. Jest to jednocześnie banalne, jak i ważne odkrycie.

Czytaj dalej „Fauna ediakarańska a ludzie”

Czy za miliony lat inny gatunek może stworzyć na Ziemi cywilizację?

Pytanie o odległą przyszłość Ziemi zapewne nurtuje wielu ludzi zainteresowanych astronomią, historią życia, czy zjawiskiem cywilizacji. Choć dla osoby niegustującej w takich tematykach może się to wydawać abstrakcyjne, albo po prostu fantastyczne, cóż ma mieć wspólnego z fantastyką pytanie o to, co będzie? Odległa przyszłość za miliony czy setki milionów lat wydarzy się bowiem realnie, dokładnie tak samo, jak dzisiaj się wydarza to, co 500 mln lat temu było przyszłością odległą o 500 mln lat. To, że jest to skala czasu, która nie będzie dotyczyć ani naszego życia, ani najpewniej istnienia ludzkości, nie oznacza, że z tytułu naszej chwilowości sens ma tylko skupienie się na sprawach, które bezpośrednio nas zajmują, a przyszłość ma to czynić fantastyką. Przyszłość wydarzy się naprawdę. Tego jednego możemy być pewni.

Czytaj dalej „Czy za miliony lat inny gatunek może stworzyć na Ziemi cywilizację?”

Co po nas zostanie i czy w historii Ziemi mogła istnieć cywilizacja przed człowiekiem?

Dzisiaj omówię dwa tematy, które rzadziej niż w popularnonaukowych artykułach przewijają się raczej wśród komentarzy ze strony internautów, pokazując, że jest sporo ludzi, których nurtują zagadnienia dotyczące odległej przyszłości lub przeszłości w kontekście cywilizacji. Są to bowiem pytania dotyczące czasu po zakończeniu istnienia ludzkości, a mianowicie czy ktoś kiedyś za miliony lat mógłby odkryć, że istnieliśmy, oraz nad przeszłością w kontekście ewentualnego istnienia na Ziemi cywilizacji miliony lat przed nami, której śladów my moglibyśmy nie zauważyć.

Czytaj dalej „Co po nas zostanie i czy w historii Ziemi mogła istnieć cywilizacja przed człowiekiem?”

Pochodzenie gatunków: Nietoperz – latający ssak, echolokacja oraz ból głowy ewolucjonistów

O nietoperzach często mówi się potocznie, że są to „latające myszy”. Niektórzy ludzie zapewne naprawdę łączą ich pochodzenie ze zwierzętami spokrewnionymi z gryzoniami, ze względu na pewne podobieństwa morfologiczne, jednak w rzeczywistości są to odległe linie ewolucyjne, które nie mają ze sobą wspólności poza tym, że są ssakami. Więcej. Myszom jest bliżej genetycznie do ludzi, niż do nietoperzy, nietoperzom zaś bliżej jest do psów, wielorybów, nosorożców czy koni, niż do myszy. To sprawia, że odrobinę bliższe prawdy jest inne popularne określenie – „latające lisy”. Jednak tak naprawdę z psowatymi również ich nic nie łączy, są jedynie odrobinę bliżej spokrewnione z nimi, niż z myszami. Ścieżka ewolucyjna nietoperzy jest ciekawa ze względu na znaczną indywidualność i długą odrębność genetyczną, ale także dlatego, że nieraz przysporzyła dużego bólu głowy systematykom i ewolucjonistom.

Czytaj dalej „Pochodzenie gatunków: Nietoperz – latający ssak, echolokacja oraz ból głowy ewolucjonistów”

Pochodzenie gatunków: Pies – dość daleki przyjaciel człowieka

Pies jest dla człowieka gatunkiem szczególnym. Homo sapiens z żadnym innym zwierzęciem nie wszedł w tak bliską relację, jak z Canis lupus familiaris. Mimo że człowiek udomowił wiele zwierząt i wykorzystuje je zarówno dla swoich potrzeb, jak i dla przyjaźni, relacja z psem jest wyjątkowa zarówno ze względu na czas, który nasze gatunki spędziły razem, jak i pewien wzajemny szacunek. Pies jest także gatunkiem szczególnie mocno „przetworzonym” przez człowieka, to bowiem za sprawą udomowienia ewolucja tych czworonogów doprowadziła do wyodrębnienia go jako odrębnego gatunku względem wilka szarego i stworzenia szeregu ras, zaś jego udomowienie nastąpiło wcześniej niż nastało rolnictwo.

Czytaj dalej „Pochodzenie gatunków: Pies – dość daleki przyjaciel człowieka”

Umysłowość dawnego Homo sapiens

Wywiad z profesorem Bogusławem Pawłowskim, antropologiem z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dowiadujemy się tu wielu ciekawych informacji na temat ewolucji człowieka, rozwoju jego inteligencji i umysłowości, życia społecznego, problemów, jakie prowadziły do rolniczego osiadłego trybu życia, problemach klimatycznych, a także tego, od jak dawna człowiek przetwarza Ziemię i jak istnienie naszego gatunku prowadzi do tworzenia się nowych problemów w świecie przyrody, skutkujących także dla samego człowieka. Jest to też dobry zbiór danych do uświadomienia sobie, jak trudno jest stworzyć cywilizację, nawet gdy jest się człowiekiem.

Czytaj dalej „Umysłowość dawnego Homo sapiens”