Mózg ośmiornic, tak jak ludzki, wchodzi w dwie fazy snu

Bardzo ciekawe odkrycie dotyczące mózgu ośmiornic. Jak wiadomo, ośmiornice to zwierzęta wykazujące sporą inteligencję i złożone zachowania poznawcze. Jednakże ich wyjątkowość polega na tym, że budowa ich mózgu nie ma nic wspólnego z tym samym organem u innych wyżej rozwiniętych zwierząt. Mózg ludzki dzieli wspólność ewolucyjną z całą linią ssaków, a także ptaków, gadów, cofając się aż do płazów i ryb. Mózg bowiem w linii kręgowców powstał raz, co w dużym stopniu uwarunkowało jego ewolucję, potem jedynie rozdzielając się ewolucyjnie na różne odnogi. Możemy się zatem spodziewać wspólnych obszarów dzielonych z tymi zwierzętami, a w związku z tym podobnymi niektórymi uwarunkowaniami psychicznymi i zachowaniem. Oczywiście im dalej cofamy się ku zwierzętom oddzielonym od nas wcześniej, tym więcej pojawia się odmienności ze względu na dłuższy czas rozdzielnej ewolucji. Wszyscy mamy jednak pewien stopień wspólności. Mięczaki natomiast samodzielnie wypracowały duży organ mózgu od podstaw, bez powiązania z linią kręgowców.

W związku z tym mózg ośmiornic ma zupełnie inną budowę niż mózgi kręgowców i nie da się wskazać w niej analogii do obszarów naszych mózgów. Fakt ten stanowi nie tylko ciekawostkę, ale też potencjalnie daje dużo ważnych odpowiedzi w kontekście astrobiologii (o których będę niejednokrotnie pisał).
Czy wypracowany zupełnie oddzielnie mózg daje podobne, czy zupełnie inne rezultaty w kwestii funkcjonowania umysłu?

Jak się okazuje, raczej podobne.
Ośmiornice dzielą z nami nie tylko niektóre cechy psychiczne, jak ciekawość, komunikatywność itd., nie tylko śpią i podczas spania śnią (zmieniając przy tym barwy skóry), ale także, jak się obecnie okazało, ich sen ma dokładnie tę samą strukturę neuronalną – jest dwufazowy. Najpierw pojawia się sen wolnofalowy (NREM), który charakteryzuje się brakiem marzeń sennych i brakiem ruchu gałek ocznych. Druga faza to REM, podczas której występują szybkie ruchy gałek, sny, a także odcięcie pnia mózgu od wpływu na mięśnie, czyli następuje bezruch.

Analogiczną strukturę snu zauważono u ośmiornic. Naukowcy sfilmowali cztery ośmiornice, kiedy te spały w zbiornikach w laboratorium. Sprawdzali, czy zwierzęta są obudzone, czy śpią, pokazując filmy z żywymi krabami na ekranie zwróconym do ich zbiornika lub delikatnie uderzając w ścianę zbiornika gumowym młotkiem. Podczas „cichego” snu (NREM) skóra ośmiornic była blada, a źrenice zwężone do szczeliny, ośmiornice przeważnie były nieruchome, a ich przyssawki i końce ramion poruszały się czasami delikatnie i powoli. Jednak podczas „aktywnego snu” (REM) ich skóra pociemniała i zesztywniała, poruszały oczami, a mięśniowe drgania skurczyły ich przyssawki i ciało.

Uważa się, że u nas naprzemienny cykl snu, obecny również u ptaków i prawdopodobnie u gadów, jest ważny dla utrwalania wspomnień i usuwania odpadów z mózgu.

Niektórzy badacze na razie jednak powściągają się przed wyciąganiem daleko idących wniosków, zanim nie wykona się pogłębionych badań. Badania takie jednak są dość trudne, z prostego powodu. Aby naprawdę dowiedzieć się, co dzieje się w mózgach tych zwierząt, naukowcy musieliby mierzyć aktywność ich mózgu za pomocą elektrod. Jednakże ośmiornice są zwierzętami wodnymi i nie można im po prostu przyłożyć urządzeń elektrycznych, ani wyjąć ich z wody i wysuszyć.

Warto nadmienić, że sen może być uniwersalną zasadą inteligencji jeśli chodzi o kontekst astrobiologiczny. Bowiem nie tylko wiemy, że odmiennie ewoluujące ośmiornice także śnią, a nawet jak się okazało przechodzą analogiczne fazy snu, ale pewnej analogii snu potrzebuje także… Sztuczna Inteligencja oparta na sztucznych sieciach neuronowych, tworzona na bazie działania ludzkiego mózgu. O tym ostatnim fenomenie będę pisał innym razem.

https://www.sciencemag.org/news/2021/03/octopuses-humans-sleep-two-stages?fbclid=IwAR05t1eXrQugeoNMXT7cQMHuiUX7XfbIEpsXnZrZM6eWOGUlIycO-XFGrh4

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s