Wymieranie w Triasie i narodziny ery dinozaurów

Interesujący artykuł o epizodzie w historii Ziemi z ery triasu, kiedy zmiany klimatyczne spowodowane ogromnym wulkanizmem wytworzyły opady deszczu trwające 1-2 mln lat. To wydarzenie jest bardzo ważne z innych niż niezwykły deszcz powodów. Doprowadziło ono do wymierania, w następstwie którego Ziemię zdominowały dinozaury.
https://www.focus.pl/artykul/utracone-wymieranie-i-burza-trwajaca-milion-lat-tak-mogla-rozpoczac-sie-zlota-era-dinozaurow

Rzeczywistość była trochę bardziej złożona, niż wynika z podlinkowanego artykułu. Okres Cardian Pluvial Episode nie był po prostu globalnym deszczem padającym bez przerwy. Były to naprzemienne ogromne opady ciągnące się przez bardzo długie okresy, które powodowały gigantyczne powodzie, aby po nich następowały długie okresy ogromnych susz.

Trias nie był okresem przyjaznym życiu. Był to okres po największym masowym wymieraniu w historii (wymieranie perm-trias 245 mln lat temu), po którym życie musiało się dopiero odbudować, ale warunki klimatycznie nie sprzyjały takiej odnowie. Lądy tworzyły wtedy superkontynent Pangea. Taki układ kontynentów, gdy są one zbite w jeden wielki ląd, tworzy niesprzyjający klimat. Wilgoć z oceanów dociera wówczas tylko do zewnętrznych części, gdzie może rozwinąć się bujne życie, natomiast ogromne połacie terenu wewnątrz pozostają suche i pustynne, gdzie panuje spiekota. W takich warunkach na większości obszaru kontynentu ubożeje flora i fauna lub nawet nie jest możliwe występowanie większych organizmów. Dane geologiczne potwierdzają, że praktycznie wszędzie skały z tamtego okresu wykazują cechy spieczenia słońcem.

Ok. 10 mln lat później nastąpił wulkanizm, który był prawdopodobną przyczyną kolejnych zmian klimatu. Dostarczył on do atmosfery ogromne ilości CO2, zakwaszając oceany i czyniąc globalne ocieplenie, a tym samym zmieniając poziom wilgoci. Efektem tego naprzemiennie zaczęły padać olbrzymie deszcze, docierające najpewniej również daleko wgłąb lądu albo i obejmujące cały glob, po których następują powodzie, jakie dziś trudno sobie wyobrazić, bowiem deszcze potrafiły padać przez tysiące lat. Dane wskazują, że zmiana na wilgotny klimat były zjawiskiem globalnym, trudno jest jednak dokładnie stwierdzić, jaki rejon objęty był ekstremalnymi opadami i powodziami. Te wodno-błotne powodzie były tak olbrzymie, że potrafiły całkowicie zmieniać krajobraz, likwidować istniejące wcześniej jeziora, rzeki i całe ekosystemy. Po nich z kolei klimat się zmieniał i następowały ogromne susze, które erodowały już i tak zniszczony teren. Następnie znów rozpoczynały się opady, zamieniając setki lub tysiące kilometrów terenu w jedno wielkie spływające błoto. Naukowcy odkryli 4 takie cykle, które łącznie trwały od 1 do 2 mln lat.

Choć nie było to wymieranie na skalę wcześniejszego wymierania permskiego, ani również na skalę tzw. 5. wielkich wymierań, epizodu tego nie przeżyła jedna trzecia wówczas żyjących gatunków zwierząt i roślin.

Dinozaury, które wówczas stanowiły tylko niewielką i ograniczoną gatunkowo część żyjących zwierząt, przeżywają te zmiany. Być może były lepiej przystosowane termicznie do nowych warunków. Po tym, jak zwolniły się ogromne połacie terenu i uwolniły nisze po wymarłych gatunkach dużych zwierząt, następuje ich bardzo szybka radiacja. Korzystają z tego także drzewa iglaste, które wówczas przeżywają ogromny rozkwit, jak również kilka innych typów zwierząt, w tym ssaki.

Gdyby nie wydarzył się Cardian Pluvial Episode, najpewniej nie nastąpiłaby era dinozaurów. To z kolei miałoby wpływ na ewolucję ssaków, które swój rozkwit mogły zaliczyć w analogiczny sposób, kiedy to ok. 160 milionów lat później dinozaury zostały wyeliminowane przez globalny kataklizm.W języku polskim niestety nie ma zbyt dobrych źródeł wiedzy na temat Cardian Pluvial Episode.

Oto kilka ciekawszych linków:
https://en.wikipedia.org/wiki/Carnian_Pluvial_Event
https://www.nature.com/articles/s41467-018-03996-1
https://www.upi.com/Science_News/2018/04/16/Mass-extinction-paved-the-way-for-rise-of-the-dinosaurs/6451523898120/
https://www.livescience.com/carnian-pluvial-episode-mass-extinction.html
https://www.nature.com/articles/d41586-019-03699-7
https://advances.sciencemag.org/content/6/38/eaba0099

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s